Yalnızlığın ilacı sevgi

Müjde Işıl – “A Christmas Carol”, huysuz yaşlı adam hikâyelerinin prototiplerinden…Charles Dickens insanlardan ve Noel’den nefret eden bencil, cimri Ebenezer Scrooge karakteriyle okurlara sevgi ve paylaşmanın önemini anlatmış; bu sayede yılbaşı ruhunun popülerleşmesinde önemli bir etkisi olmuştu. Bu hafta vizyona giren “Ebenezer: Bir Noel Şarkısı”, Dickens’ın ölümsüz eserinin en yeni uyarlaması. Filmin asıl merak uyandıran tarafı ise başkarakter Ebenezer Scrooge’u Johnny Depp’in canlandırması. Malum, Depp’in eşi Amber Heard’den boşanmasının ardından gündem olan taciz davaları, oyuncunun kariyerini bıçak gibi kesmişti. Depp’in oynadığı son büyük Hollywood yapımı 2018 tarihli “Fantastik Canavarlar: Grindelwald’ın Suçları” idi ve seriden atıldı. Uzlaşmayla sonuçlanan mahkeme sürecinden sonra Depp, sinemaya küçük adımlarla geri döndü. 2023 yapımı Fransız filmi “Jeanne du Barry”de başroldeydi. Sonrasında “Modi, Three Days on the Wing of Madness”ı yönetti. Sekiz sene sonra ise ilk kez büyük ölçekli bir Hollywood yapımında izliyoruz onu.

Film, klasik esere hayli sadık ve orijinal yapıyı değiştirmiyor. Ebenezer Scrooge’un Noel arifesinde ölen iş ortağı Marley’nin hayaleti tarafından uyarılarak geçmişini, bugününü ve geleceğini gösterecek üç ruhun ziyaretiyle yaşadığı değişimi anlatıyor. Filmin yönetmeni Ti West’i, korku türüne sevgisiyle biliyoruz. Böyle bir ‘iyilik’ hikâyesine onu çeken, hikâyedeki hayalet anlatısının gücü olsa gerek. Gerçekten de West, bu bölümlerde aşırı korkutmasa da gotik atmosferi başarıyla kurup tekinsizlik hissi yaratmayı başarıyor. Görüntü yönetimi, kostüm ve tasarım açısından gerçekten başarılı bir film.

Sevilen hikâyeyi yeniden dinlemek

Senaryo açısından ise esere sadık kalmanın hem avantajını hem de dezavantajını yaşıyor. Bilinen ve çok sevilen bir hikâyeyi yeniden anlatmak, dedelerden/ninelerden masalları tekrar dinleme nostaljisi yaratıyor. Bazı bölümlerde gözlerinizin yaşarması mümkün. Dezavantaj tarafında ise eski hikâyeye yeni bir dokunuş ya da söylem getirememek var. Yoksullardan nefret eden, para istiflemekten başka gayesi olmayan bir karaktere dair bugünden bir bakış ya da gönderme yok filmde. 19. YY’da geçen hikâyeden günümüze dek değişen pek bir şey yokken, yoksulluk hâlâ savaşlarla, işgallerle, politikalarla büyüyorken Ebenezer’ın değişimi de nahif kalıyor böylece.

Ebenezer Scrooge’da Johnny Depp gayet başarılı. Abartılı mimikleriyle bazen Kaptan Jack Sparrow’u anımsatsa da Tim Burton’ın gotik tedrisatından geçmesinin verdiği deneyimle karakterinin gelgitlerine enerjisini aktarıyor. Depp’in performansı, başarılı Ebenezer yorumları arasına girecek ve Depp de muhtemelen Hollywood’da büyük prodüksiyonlarda yer almaya devam edecek.

Kısacık rolüyle usta oyuncu Ian McKellen, hâlâ bir çocuk pozitifliğine sahip Rupert Grint ve Belle rolündeki ışıltısıyla Ellie Bamber’lı oyuncu kadrosunun başarıyla kurulduğunu da belirtmek gerek.

Kimler oynamadı ki

Ebenezer Scrooge, sinema ve televizyon tarihinde en çok canlandırılan figürlerden olageldi. Eserin sinema tarihindeki bilinen ilk film uyarlaması 1901 tarihli kısa film “Scrooge, or, Marley’s Ghost”. İngiliz oyuncu Daniel Smith bu sessiz filmde Scrooge karakterini canlandıran ilk aktör oldu. 1935 yapımı “Scrooge” ise bu karakterin yer aldığı ilk uzun metrajlı ve sesli filmdi; Seymour Hicks oynadı. Alastair Sim’in “Scrooge/A Christmas Carol” (1951) filmindeki performansı eleştirmenler tarafından ikonik Scrooge performanslarından biri kabul edilir. Birçok ünlü oyuncu da bu rolü canlandırdı. Albert Finney müzikal uyarlama “Scrooge”da (1970), Michael Caine kuklalarla birlikte rol aldığı “The Muppet Christmas Carol”da (1992) bu rolü üstlendi. Bill Murray klasik hikâyenin modern televizyon uyarlaması “Scrooged”da (1988) TV kanalı yöneticisi Frank Cross, Cecily Tyson ise televizyon filmi “Ms. Scrooge”ta (1997) karakterin kadın versiyonu oldu. George C. Scott, Guy Pearce ve Patrick Stewart “A Christmas Carol”ın TV uyarlamalarında bu karaktere hayat verdi. Yakın zamanda en çok iz bırakan uyarlama ise Robert Zemeckis’in “A Christmas Carol”ı. Hareket yakalama tekniğiyle çekilen filmde Ebenezer Scrooge’un hem gençliği ve yaşlılığına hem de ona musallat olan üç hayalete Jim Carrey sesiyle ve performansıyla hayat verdi.